काठमाडौं । मनसुन पूर्ण रूपमा बाहिरिएसँगै यस वर्षको दशैंमा देशका अधिकांश स्थानमा मौसम अनुकूल रहने र घाम लाग्ने सम्भावना देखिएको छ। मौसमविद्का अनुसार तत्काल ठूलो वर्षा गराउने प्रणाली सक्रिय हुने सम्भावना न्यून रहे पनि केही पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा छिटपुट वर्षा हुन सक्ने भएकाले यात्रामा निस्कँदा सावधानी अपनाउन आवश्यक छ।
जल तथा मौसम विज्ञान विभागको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले बुधबार असोज २८ गते नेपालबाट मनसुन पूर्ण रूपमा बाहिरिएको जनाएको छ। यस वर्ष मनसुन औसत समयभन्दा १२ दिन ढिलो गरी बाहिरिएको हो। सामान्यतया अक्टोबर २ सम्ममा मनसुन बाहिरिने गरे पनि यस वर्ष जुन १९ मा पूर्वी नेपालबाट प्रवेश गरेको मनसुन अक्टोबर १४ मा मात्र पूर्ण रूपमा बाहिरिएको विभागले जनाएको छ।
मनसुन बाहिरिएपछि दशैंको आवागमन सहज हुने अपेक्षा गरिए पनि यसले वर्षाको सम्भावना पूर्ण रूपमा समाप्त भएको भने होइन। स्थानीय वायु र पश्चिमी वायुको प्रभावले केही स्थानमा मौसम बदली हुनुका साथै हल्कादेखि मध्यम वर्षा हुन सक्छ।
अधिकांश क्षेत्रमा घाम लाग्ने सम्भावना
मौसमविद् रोजन लामिछानेका अनुसार आगामी दुईदेखि तीन दिनसम्म देशका अधिकांश भूभागमा ठूलो वर्षा गराउने मौसमी प्रणाली विकास हुने सम्भावना कम छ। यद्यपि, पश्चिमी वायुको प्रभावका कारण कर्णाली, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका केही पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा हुन सक्ने पूर्वानुमान छ।
त्यसैगरी, कोशी र बागमती प्रदेशका हिमाली भूभागमा पनि कतैकतै हल्का वर्षा हुन सक्ने उनले बताएका छन्।
लामिछानेका अनुसार बिहीबार दिउँसोपछि केही स्थानमा बादल लाग्ने र छिटपुट वर्षा हुने सम्भावना छ। लुम्बिनी र सुदूरपश्चिमका तराई क्षेत्रमा समेत आंशिक बदली हुन सक्ने भए पनि उल्लेख्य वर्षाको सम्भावना न्यून रहेको उनको भनाइ छ।
यसले दशैं मनाउन गाउँघर फर्किने यात्रुका लागि मौसमले साथ दिने संकेत गरेको छ। तर, दशैंको टीकासम्मको मौसमबारे अहिले नै निश्चित निष्कर्ष निकाल्न नसकिने भएकाले यात्राको समय नजिकिँदै जाँदा पूर्वानुमान अद्यावधिक गर्नुपर्ने मौसमविद्हरूको सुझाव छ।
मनसुन बाहिरिए पनि जोखिम पूर्ण रूपमा हट्दैन
मनसुन बाहिरिएपछि पनि पश्चिमी वायु, स्थानीय वायु तथा अन्य मौसमी प्रणालीका कारण वर्षा हुन सक्छ। विशेषगरी पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा मौसम छिटो परिवर्तन हुन सक्ने भएकाले सामान्यतया आकाश खुलेको देखिए पनि यात्रुहरू सचेत रहनुपर्छ।
विश्वव्यापी रूपमा विकसित हुने जलवायुका अवस्थाले मौसमको ढाँचामा प्रभाव पार्न सक्ने भए पनि त्यसकै आधारमा नेपालमा दशैंका दिन वर्षा हुने वा नहुने निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन। यसका लागि जल तथा मौसम विज्ञान विभागको स्थानीय तथा अल्पकालीन पूर्वानुमानलाई आधार मान्नुपर्ने हुन्छ।
दशैंको यात्रामा यी सावधानी अपनाउनुहोस्
दशैंका बेला सार्वजनिक यातायातमा यात्रुको चाप बढ्ने र लामो दूरीका सवारीसाधनको आवागमन बाक्लिने भएकाले मौसम अनुकूल हुँदा पनि सडक दुर्घटना, पहिरो र सडक अवरुद्ध हुने जोखिम रहन्छ।
यात्रालाई सुरक्षित बनाउन निम्न सावधानी अपनाउनु उपयुक्त हुन्छ
मौसमको पूर्वानुमान हेर्नुहोस्: यात्रा सुरु गर्नुअघि जल तथा मौसम विज्ञान विभागको आधिकारिक सूचना जाँच गर्नुहोस्। गन्तव्यसँगै बाटोमा पर्ने जिल्लाको मौसमबारे पनि जानकारी लिनुहोस्।
सडकको अवस्था बुझ्नुहोस्: पहिरो, बाढी, सडक भासिने वा मर्मतका कारण अवरुद्ध भएका सडकबारे ट्राफिक प्रहरी तथा सम्बन्धित निकायको सूचना लिनुहोस्।
दिनको समयमा यात्रा गर्नुहोस्: सम्भव भएसम्म पहाडी तथा हिमाली सडकमा रातिको यात्रा नगर्नुहोस्। राति दृश्यता कम हुने र सडकमा अचानक अवरोध आउन सक्ने जोखिम रहन्छ।
सवारीसाधनको अवस्था जाँच गर्नुहोस्: ब्रेक, टायर, बत्ती, वाइपरलगायतका उपकरण ठीक अवस्थामा रहेको सुनिश्चित गर्नुहोस्।
सुरक्षित गतिमा सवारी चलाउनुहोस्: क्षमताभन्दा बढी यात्रु नराख्ने, चालकलाई पर्याप्त आराम दिने र तीव्र गतिबाट बच्ने कुरामा ध्यान दिनुहोस्।
आवश्यक सामग्री साथमा राख्नुहोस्: पानी, प्राथमिक उपचार सामग्री, मोबाइल चार्जर, आवश्यक औषधि र न्यानो कपडा साथमा राख्नुहोस्।
जोखिम देखिए यात्रा रोक्नुहोस्: पहिरोको संकेत, भारी वर्षा वा सडकमा पानीको तीव्र बहाव देखिए सुरक्षित स्थानमा रोकिनुहोस्। बगिरहेको पानी वा पहिरो गएको सडक पार गर्ने प्रयास नगर्नुहोस्।
धान भित्र्याउने किसानलाई पनि मौसमको चासो
दशैंको मौसम यात्रुका लागि मात्र नभई धानबाली भित्र्याउने तयारीमा रहेका किसानका लागि पनि महत्त्वपूर्ण छ। धान काट्ने, सुकाउने र भण्डारण गर्ने समयमा पानी परेमा बाली भिज्ने, गुणस्तर घट्ने र भण्डारणमा समस्या आउन सक्छ।
आगामी दिनमा ठूलो वर्षाको सम्भावना कम देखिए पनि स्थानीय रूपमा छिटपुट वर्षा हुन सक्ने भएकाले किसानले आफ्नो क्षेत्रको मौसम पूर्वानुमान हेरेर कृषि कार्यको योजना बनाउनुपर्ने हुन्छ।
धान पाकिसकेको अवस्थामा मौसम अनुकूल हुँदा कटानी गर्ने, काटेको धानलाई सुरक्षित स्थानमा सुकाउने र वर्षाको सम्भावना देखिएमा भिज्न नदिने व्यवस्था मिलाउनु उपयुक्त हुन्छ।
समग्रमा, मनसुन बाहिरिएसँगै दशैंका लागि मौसम अनुकूल रहने संकेत देखिएको छ। अधिकांश क्षेत्रमा घाम लाग्ने सम्भावना भए पनि स्थानीय मौसममा आउने परिवर्तनलाई बेवास्ता गर्न नहुने देखिन्छ। त्यसैले यात्रु, किसान तथा सर्वसाधारणले पछिल्लो आधिकारिक मौसम पूर्वानुमानका आधारमा आफ्ना गतिविधि तय गर्नु उचित हुनेछ।
Facebook Comments