
काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा ८३ अर्ब ५६ करोड रुपैयाँभन्दा बढी खुद आय आर्जन गरेको छ। उक्त आम्दानीबाट कानुनअनुसार विभिन्न कोषमा रकम छुट्याएपछि केन्द्रीय बैंकले सरकारलाई ४२ अर्ब रुपैयाँ उपलब्ध गराउने भएको छ।
राष्ट्र बैंकको वार्षिक प्रतिवेदनअनुसार गत आर्थिक वर्षमा बैंकको खुद आय ८३ अर्ब ५६ करोड ९४ लाख ७६ हजार रुपैयाँ पुगेको छ। यो अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को तुलनामा ३.८४ प्रतिशतले बढी हो। अघिल्लो वर्ष राष्ट्र बैंकले ८० अर्ब ४८ करोड २६ लाख ५० हजार रुपैयाँ खुद आय आर्जन गरेको थियो।
राष्ट्र बैंकले आफूलाई नाफामूलक संस्थाभन्दा गैरनाफामूलक केन्द्रीय बैंकका रूपमा परिभाषित गर्ने भएकाले खुद नाफालाई खुद आय र लाभांशलाई आय वितरण भन्ने गरेको छ। यही आयबाट सरकारलाई ४२ अर्ब रुपैयाँ हस्तान्तरण गर्न लागिएको हो।
ब्याज आम्दानी बढ्दा कुल आयमा वृद्धि
राष्ट्र बैंकको आम्दानी बढ्नुमा खुद ब्याज आम्दानीको भूमिका महत्वपूर्ण देखिएको छ। गत आर्थिक वर्षमा बैंकको खुद ब्याज आम्दानी ८.६३ प्रतिशतले बढेर ९४ अर्ब ५६ करोड ४९ लाख ७४ हजार रुपैयाँ पुगेको छ।
तर विदेशी विनिमय खरिदबिक्रीबाट हुने आम्दानी भने ऋणात्मक देखिएको छ। यस शीर्षकमा बैंकले २ अर्ब १३ करोड ८८ लाख ४० हजार रुपैयाँ घाटा बेहोरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
यस अवधिमा अन्य आम्दानी भने बढेर १ अर्ब ४९ करोड ५८ लाख ९३ हजार रुपैयाँ पुगेको छ।
राष्ट्र बैंकको सम्पत्ति ३८ खर्ब ७४ अर्ब नाघ्यो
केन्द्रीय बैंकको कुल सम्पत्ति तथा दायित्व पनि उल्लेख्य रूपमा विस्तार भएको छ। २०८३ असार मसान्तसम्म राष्ट्र बैंकको कुल सम्पत्ति तथा दायित्व ३८ खर्ब ७४ अर्ब ८२ करोड १० लाख ३७ हजार रुपैयाँ पुगेको छ।
यो अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा ४५.०६ प्रतिशतले बढी हो।
राष्ट्र बैंकले आफ्नो सम्पत्ति विभिन्न वित्तीय उपकरण, सुन तथा विदेशी मुद्रा सञ्चितिका माध्यमबाट व्यवस्थापन गर्दै आएको छ। प्रतिवेदनअनुसार कुल सम्पत्तिमध्ये ८९.७२ प्रतिशत हिस्सा गोल्ड सर्टिफिकेटमा लगानी गरिएको छ।
त्यस्तै नगद तथा बैंक मौज्दातको हिस्सा ६.८७ प्रतिशत र अन्य सम्पत्तिको हिस्सा ३.४१ प्रतिशत रहेको छ।
अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८२ असार मसान्तमा गोल्ड सर्टिफिकेटमा ८८.९२ प्रतिशत, नगद तथा बैंक मौज्दातमा ७.३२ प्रतिशत र अन्य सम्पत्तिमा ३.७६ प्रतिशत हिस्सा थियो।
सुनमा लगानी ३४ खर्ब ७६ अर्ब
राष्ट्र बैंकले विभिन्न वित्तीय उपकरणमा गरेको लगानी पनि बढाएको छ। गोल्ड सर्टिफिकेटसहितका विभिन्न उपकरणमा गरिएको कुल लगानी ४६.३६ प्रतिशतले बढेर ३४ खर्ब ७६ अर्ब ५१ करोड ७ लाख ४१ हजार रुपैयाँ पुगेको छ।
अघिल्लो आर्थिक वर्षको असार मसान्तमा यस्तो लगानी २३ खर्ब ७५ अर्ब २६ करोड २ लाख ९१ हजार रुपैयाँ थियो।
केन्द्रीय बैंकले सुनमा लगानी गर्नु विदेशी मुद्रा सञ्चिति व्यवस्थापनको महत्वपूर्ण रणनीतिका रूपमा लिइन्छ। यसले सम्पत्तिको विविधीकरण, मूल्य संरक्षण तथा अन्तर्राष्ट्रिय भुक्तानी क्षमताको व्यवस्थापनमा सहयोग पुर्याउँछ।
नगद तथा बैंक मौज्दात पनि बढ्यो
राष्ट्र बैंकको नगद तथा बैंक मौज्दात सम्पत्तिमा समेत वृद्धि भएको छ। २०८३ असार मसान्तसम्म यस्तो सम्पत्ति ३६.१८ प्रतिशतले बढेर २ खर्ब ६६ अर्ब २७ करोड ७४ लाख ३६ हजार रुपैयाँ पुगेको छ।
२०८२ असार मसान्तमा नगद तथा नगदसरहका सम्पत्ति १ खर्ब ९५ अर्ब ५३ करोड १० लाख १० हजार रुपैयाँ रहेको थियो।
त्यस्तै, २०८३ असार मसान्तमा राष्ट्र बैंकको कुल दायित्व तथा इक्विटीमध्ये दायित्वको हिस्सा ७३.१२ प्रतिशत र इक्विटीको हिस्सा २६.८८ प्रतिशत रहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
राष्ट्र बैंकको आय, सम्पत्ति र लगानीमा भएको विस्तारसँगै सरकारलाई उपलब्ध गराइने ४२ अर्ब रुपैयाँले सरकारी आम्दानीमा समेत योगदान पुर्याउने देखिएको छ।









Facebook Comments